Mostrando entradas con la etiqueta Galiza. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Galiza. Mostrar todas las entradas

domingo, 21 de febrero de 2010


Non se preocupar,
dicía o emigrado;
desta ledicia morbosa
de meixelas esgotadas
aínda non saiu verba
nin semellante a "agarimo".

viernes, 24 de julio de 2009

Bom día da Patria Galega!



Pola miña Terra.
Por todos os 25 de xullo, que non nos permiten esquecer o que somos.
Polo orgullo do Galego.
Por hoxe. Por sempre.

BOM DÍA DA PATRIA GALEGA

miércoles, 1 de julio de 2009

When they come (Galiza hoxe)

El cambio de gobierno en Galicia no se tradujo solamente en unas cuantas caras largas (la mía, la más larga de todas) y , sino que las primeras consecuencias empiezan a aflorar de ese matojo de espinas que (casi) parecía inocente.
Y, como no, el punto de mira comienza por aquello que más nos duele, lo más representativo de Galicia: su idioma.
No hace falta ser muy listo para darse cuenta de que el Partido Popular no comulga ni con los idiomas cooficiales en el estado español, ni con ninguna de sus manifestaciones, a pesar de sus intentos de sermones en galego normativo (tan tristes, he de decir, como los de los políticos de la oposición). Pero, junto a una consulta en Honduras que ha dado la vuelta al mundo, en un territorio mucho más pequeño y, sin embargo, más cercano, se está realizando otra consulta que atenta contra las leyes de normalización lingüística que el propio Fraga instauró en su largo, largo período de gobierno. Esta consulta, realizada a todos los padres o tutores con hijos en edad escolar, comprende una serie de preguntas, todas enfocadas desde un halo claramente subjetivo, acerca de si éstos creen que se abusa del galego en la enseñanza. No está de más recordar que, en la teoría del sistema educativo de Galicia el 50% de asignaturas deben impartirse en galego; el otro 50%, en castellano. En la práctica, tiene suerte aquel que consigue que además de la asignatura de Lingua e Literatura Galega le den dos más en nuestro idioma. Esta "consulta" será llevada al Parlamento en aras de seguir una política lingüística aun más brutal que la seguida por sus compañeros de partido en pasadas legislaturas, y basada en el famoso manifiesto de ese grupo de presión que se autodenomina "Galicia Bilingüe".
Una política lingüística que obliga a escribir manifiestos como éste (Galego, Patrimonio da Humanidade) para apoyar e impulsar a nuestro idioma, una iniciativa muy loable pero que lo coloca en una triste postura de casi borde de la extinción. [Por cierto, os animo a todos a que os adhesioneis al manifiesto. Sólo tenéis que enviar vuestro nombre, profesión y DNI al correo electrónico mbragado@xerais.es antes del 7 de julio.]

Pero aquí no terminan las reformas en materia educativa que el nuevo gobierno ha llevado a cabo. Una de las innovaciones del bipartito fue introducir un sistema de préstamo de libros en la educación primaria según el cual los libros de texto eran comprados por el Estado cada cuatro años y, una vez terminado el curso, se guardaban para los niños que al año siguiente estuviesen en él. Pues bien, este sistema ha sido derogado por el PP alegando que es injusto, ya que beneficia a todos los niños por igual, cuando no todos tienen las mismas necesidades económicas. Así que ha establecido un sistema de ayudas para compra de libros (míseros 180 €) para aquellas familias con las rentas más bajas. Tan tan bajas, que, como ejemplo, una pareja mileurista con dos hijos en edad escolar no podría beneficiarse de ellas. Y esa es su buena acción del día. Darles 180 € a los pobres para comprar libros de texto que, desde luego, superan con creces esa cifra.

Y no, no tenía ganas de mostrar la más mínima objetividad periodística. Y, sí, así va Galicia.

PD: Si escribo esto en castellano no es por incoherencia personal, sino porque pienso que aquellos lectores que hablan galego ya serán conscientes de la situación y mi intención es informar a todos aquellos que la desconocen.

domingo, 17 de mayo de 2009

Día das Letras Galegas: Ramón Piñeiro

Como cada 17 de maio, estamos de noraboa todos aqueles que somos galegos e que amamos as letras. ODía das Letras Galegas, non extinto (como algunhas voces apuntaban) aínda que si recoñecido a persoas cada vez máis dispares, continúa a súa traxectoria como "data para recolle-lo latexo material da actividade intelectual galega". Escomezando como un xeito de homenaxear o centenario de Cantares Gallegos, da nosa benquerida Rosalía de Castro, os 17 de maio desde o ano 1963 instauráronse como o día das nosas letras por antonomasia. E neste 2009, tocoulle a Ramón Piñeiro.


Ramón Piñeiro López, lugués de nacemento, foi escritor, filósofo e activista político. Como a maioría dos representantes das nosas letras, estivo exiliado en Francia e pasou seis anos no cárcere durante a ditadura franquista. Participou de pleno na fundación do Partido Galeguista na clandestinidade (onde coñeceu a Castelao, Alexandre Bóveda e o resto da troupe) e, posteriormente, ingresou na Real Academia Galega. Con anterioridade xa fundara a ben coñecida editorial Galaxia (no 1950) da que foi director. No 1983, o rexurdimento da nosa cultura logo dos 36 anos de longa noite de pedra, converteuse no primeiro presidente da Cultura Galega. Morreu no 1990.

Dos seus textos destacan basicamente ensaios sobre a sociedade do momento, sobre literatura e sobre a situación da Galiza. A maioría introducen o concepto de "saudade" e destacan a necesidade da reafirmación cultural de Galiza como "camiño fundamental para a súa realización como pobo".

Un ano máis, outro home que loitou pola nosa identidade.
Un ano máis, 
longa vida ás Letras Galegas.


viernes, 17 de abril de 2009

Re-atoparse

... e se atopar, de súpeto, sen demandalo, sen sequera agardalo, sen presentilo; ou pode que si, coma un vaivén, un quedo rumor que te mece como fan as ondas mornas nas noites de San Xoan, alumeadas por fogueiras que se alimentan por algo máis ca chamizos.

Atoparse, sentir a intriga do solpor nos pés descalzos, na auga que esvarece polos cumios das rochas, que reflicte os sons das bateas, o murmurar das redeiras ás portas da marcha dos mariñeiros. A sorna da lonxa, dos tellados ateigados de gaivotas, do vento en trance a sucumbir ás intigras das marexadas.

Atoparse, agochar a saudade nunha pota de ferro e asbilcar os fentos cubertos de orballo; camiñar á beira das fincas, do rumiar incesante das reses, do quefacer das pitas, dos berros asoballados polos intres de evasión, dos chanzos escarregados no camiño, marcando unha escolma de delirios: das pegadas do emigrante inquedo que regresou para salpicar o hoxe de espertares.

Atoparse, entre o queixume morriñento do afiador, o recendo do ar nas noites de lúa minguante empapados na suor dos labregos; afundirse no equilibrio estrepitoso das meigas, das noites de esmorga, dos días de gris néboa que mancan nas pupilas.

E atoparse, atoparse, en redor dunha fraga mesta e húmida que te agarima cos seus tentáculos de herba, atoparse, na Terra: coa Terra; pechar os ollos e, por un intre, non recordar que és unha formiga aplastada no asfalto de Madrid.


lunes, 2 de marzo de 2009

Oración polos parvos

Perdóanos, señor, tanta parveza
e ten piedá de nós, dos probes parvos
que andamos os camiños das estrelas
cos ollos acendidos
na bebedeira tépeda das fábulas.

Celso Emilio Ferreiro

Nunca
unhas chamas quebraron

o devagar

das pantasmas.

Ateigadas de cinza

e medos

e nonseiqué)

lonxe de se derrubaren

anidaron no cortello
coma prol dos bacoriños
enzoufados na mugre

e nos remorsos

e nas vinganzas.


As pantasmas.

Non lembraron
as pestilencias
e os Entroidos
cubertos de lama
.

E, agora,
a sobrevivir de novo

entre o noxo

coma sempre,

coma antes,
que para se afundir

xa houbo


buques
de ácedas
entrañas
negras.


(O que pode inspirar unha decepción electoral, miña nai querida... Non quero dicir máis nada: resultaría redundante. Mais, se Celsiño levantase a testa...)

domingo, 15 de febrero de 2009

Pura demagoxia

Hoxe, post cortiño. Só como desfogue e expresión de repugnancia.
A campaña electoral comezou (oficialmente; na práctica, comezou xa hai unha boa tempada) e os dirixentes xerais dos partidos aproxímanse a Galiza e Euskadi para se mostrar, coa mellor das súas facianas, xunto aos responsables do partido na terra correspondente. Rajoy chega a Pontevedra. Ao seu paso, unha cativiña ponse a chorar (como para non chorar, digo eu!). E, apelando a ese espírito cínico e demagóxico ao que xa nos ten acostumados, Rajoy comenta: "Vaya. Hasta ella se da cuenta de lo mal que van las cosas con la crisis". Acto seguido, continúa cunha sarta de comentarios sobre a crise económica e o mal que vai o país que prefiro omitir; basicamente, porque non aportan nada novo ao seu tradicional discurso.
Se pretendeu ser un chiste, non me fixo graza ningunha. Se, e isto xa o vexo máis plausíbel, non foi máis que unha tentativa de aproveitamento para despotricar contra o goberno, o señor Rajoy aínda me da máis mágoa. Máis que nada porque, que alguén non sexa gracioso e tente selo, aínda ten perdón . Que o líder da oposición do noso país non teña mellores argumentos para defender as súas teses que unha rapaza que chora non fai máis que plasmar a súa propia inseguridade rozando os límites do patetismo e quítándolle a pouca credibilidade política que algúns seica deben pensar que lle queda.
Que non, Rajoy, que esa nena non é a túa famosa nena (por moito que te empeñes) e que, como sigas así, imos comezar a sospeitar acerca de eses turbios pensamentos de nenas chorando que, claramente, sacuden a túa enrevesada testa de cando en vez...Hoy, post cortito. Sólo como desahogo y expresión de repugnancia.
La campaña electoral ya ha comenzado (oficialmente; en la práctica, comenzó ya hace una buena temporada) y los dirigentes generales de los partidos se aproximan a Galicia y Euskadi para mostrarse, con la mejor de sus expresiones, junto a los responsables del partido en la tierra que toque. Rajoy llega a Pontevedra. A su paso, una niña se pone a llorar (¡como para no llorar, digo yo!) y, apelando a ese espíritu cínico y demagógico al que ya nos tiene acostumbrados, Rajoy comenta: "Vaya. Hasta ella se da cuenta de lo mal que van las cosas con la crisis". Acto seguido, continúa con una sarta de comentarios sobre la crisis económica y lo mal que va el país que prefiero omitir; básicamente, porque no aportan nada nuevo a su tradicional discurso.
Si pretendía ser un chiste, no me hizo ninguna gracia. Si, y esto ya lo veo más plausible, non fue más que un intento de aprovechamiento para despotricar contra el gobierno, el señor Rajoy aún me da más pena. Más que nada porque no ser gracioso e intentar serlo, puede tener perdón. Pero que el líder de la oposición de un país no tenga mejores argumentos para defender sus tesis que una niña que llora no hace más que plasmar su propia inseguridad rozando los límites del patetismo y quitándole la poca credibilidad política que algunos parece ser que piensan que le queda.
Que no, Rajoy, que esa niña no es tu famosa niña (por mucho que te empeñes) y que, como sigas así, vamos a empezar a sospechar acerca de esos turbios pensamientos de niñas llorando que, claramente, sacuden tu enrevesada cabecita de vez en cuando...

domingo, 2 de noviembre de 2008

El Robin Hood de los ricos

En una bella comarca, donde los árboles crecen frondosos hasta alcanzar alturas insospechadas, donde los ríos corren apacibles sin más disturbios que el alegre canto de los pajarillos... existía un hombre. Un hombre capaz de todo por lograr sus principios. Un hombre llamado (redoble de tambores) ¡Alberto Núñez Feijoo! Ourensano (para más inri...), líder del PP gallego, este honesto hombrecillo se ha propuesto sabotear las obras del AVE hasta Galicia. Y es que, en tiempos de crisis, de algún sitio hay que recortar presupuestos. Y, como no, si se pueden recortar del culo del mundo, no los recortemos del ombligo (y de paso nos queda un culito más escultural). Desde luego, la propuesta salió del gobierno central del PP, que decidió que entre sus críticas al Partido Socialista estaría la de la gran cantidad de dinero invertida en una obra que se nos lleva prometiendo a los gallegos más de 4 años. El PP gallego, que hace unos días afirmaba que "se alegra no obstante de que por fin haya consignados 250 millones para el trayecto de AVE Lubián-Ourense, una reivindicación por la que llevamos años peleando", cambió de chaqueta por enésima vez, convencido de que si consigue que las obras no se lleven a cabo, conseguirá recuperar el terreno que les fue arrebatado por la coalición PSOE-BNG. Y ya que Fraguiña no puede luchar (se nos queda mayor para esos trotes) su discípulo y fiel alumno Núñez Feijoo lo hará por él.

Y así, con la incoherencia por bandera, el PP ha registrado una enmienda en el Congreso para reducir a menos de la mitad el capital destinado en los Presupuestos del Estado a las obras del AVE en Galicia. Probablemente ese dinero estaría mucho mejor invertido en unas plantitas en calles peatonales de Madrid o Valencia. El presidente de la Xunta, Emilio Pérez Touriño (al que, por cierto, se le acusa de gastar mucho dinerito en pequeños vicios, tales como coches blindados para él solo, aunque no está confirmado) ha contraatacado, ayudado por sus socios del BNG. Que el Congreso aceptase la enmienda sería completamente demagógico, teniendo en cuenta que los presupuestos del Estado fueron debatidos y votados en las cámaras hace muy poco tiempo. De todos modos, lo que tiene sentido y lo que finalmente ocurre parecen divergir a menudo.

Y es que lo del AVE puede parecer una nimiedad, pero no lo es. Galicia ha sido siempre (y sigue siendo) para el conjunto de España una comunidad aislada, pobre, sin importancia. Bien es cierto que su carácter humilde no ha ayudado demasiado a que las miradas del resto del estado resultasen satisfactorias, pero hay que poner énfasis en que, desde el comienzo de la gran crisis económica, Galicia ha sido la única comunidad autónoma cuyo PIB ha aumentado, debido especialmente a sectores como la pesca y el turismo. Ha contribuído activamente a la economía del país en momentos en los que esta se tambalea. Pero, aunque no lo hubiese hecho, ¿es que no se merece una parte de España poder estar comunicada con el resto del estado sin tener que sufrir horas y horas de viaje por carreteras comarcales o vías correspondientes a finales del siglo XIX? El AVE, tal y como están las cosas, resulta imprescindible para que Galicia se desarrolle completamente y llegue a formar parte activa del resto del estado, para que Galicia salga por fin del ostracismo al que se la tiene condenada debido (en parte) a su situación geográfica. El PSOEdeG y, especialmente, el BNG han luchado con los medios con los que contaban para que el proyecto del tren de alta velocidad fuese una realidad. Para muchos galegos, como yo (estudiante en Madrid, nativa de Ourense) eso supondría poder volver a casa un fin de semana sin tener que tragarme seis horas y media de ida y otras seis y media de vuelta, con lo cual el fin de semana se me quedaría en unas escasas 28 horas. Desde luego, a aquellos que pueden permitirse coger un vuelo a Vigo o a Santiago por 250 €, eso les da bastante igual. Y ahí está nuestro amigo Feijoo, luchando por Galicia (por una parte de Galicia). Y digo Galicia, que no Galiza, que hace unos días un diputado del PP tuvo que ser expulsado del Parlamento por no aceptar este término, LEGAL Y PRESENTE EN EL ESTATUTO. Pero eso ya es otra historia...

Que nadie me diga que España ya no es un estado centralista. Al menos, no hasta que tengamos AVE...

jueves, 24 de julio de 2008

Bom día da Patria Galega!

Antes de cualquier tipo de introducción, y para evitar comentarios despectivos, lo sé: o día da Patria Galega es mañana, 25 de julio, pero por desgracia hoy me voy a Madrid por obligaciones burocráticas, así que dejo este post 24 horitas antes, pero con el mismo sentimiento.
Bien, para los profanos o, en su defecto, los no-galegos (que son la mayoría de lectores de mi blog) o día da Patria Galega es (en palabras de Castelao) "a festa maor de Galicia, a festa de todol-os galegos". (La fiesta mayor de Galicia, la fiesta de todos los galegos).
Se dice que sus orígenes proceden de una tradición pagana, cuando los celtas habitaban estas tierras, en la que se adoraban a dioses y se exhibían piezas de cerámica y adornos florales. Posteriormente, esta tradición fue adoptada por el cristianismo para el día del apóstol Santiago. Lo que está claro es que la festividad como tal surge en 1920, cuando las Irmandades da Fala instauran el Primer día de Galicia como autoafirmación de nuestra identidad colectiva. As Irmandades da Fala fueron un importante colectivo de galeguistas, pioneros en el ámbito, que se dedicaron a defender los derechos lingüísticos de los galegos. De ahí su nombre, "hermandades del habla". Pues bien, esta fiesta fue pronto asumida por todos los galegos como suya y propia. Con la dictadura de Primo de Rivera se puso fin a la celebración, que volvería, sin embargo, en 1931, con más fuerza si cabe. Fue un buen momento: se escribió el Estatuto de Autonomía de 1936 que, lamentablemente, no llegaría a institucionalizarse por la llegada de la guerra civil.
Como es de suponer, con la dictadura franquista todo rastro (visible) de celebración de nuestra fiesta fue aniquilado, aunque siguió celebrándose por la comunidad galega emigrante o en el exilio, que no era poca. Ellos mantuvieron encendida esa llama que el franquismo pretendía apagar. No sin razón, nuestro poeta por excelencia, Celso Emilio Ferreiro, llamó a esta época "longa noite de pedra" (larga noche de piedra).

A finales de los 60, ya las organizaciones Galeguistas comenzaron a convocar manifestaciones todos los 25 de julio, y en los 70, a medida que crecían las reivindicaciones y el grito de los galegos se escuchaba más alto, se instauró el término "Día da Patria Galega".
Con la llegada de la democracia y el Estatuto de Autonomía, nuestra fiesta grande se hizo aún más grande. O día da Patria está instaurado como día festivo, y es un día en el que toda Galicia proclama su orgullo por ser lo que es (bueno, casi toda). Es ya tradicional la manifestación del 25 en Santiago de Compostela y las diversas actividades culturales que se realizan alrededor de la conmemoración. Hoy (bueno, mañana) es nuestro día. Hoy, con más orgullo que nunca. Y hoy os deseo a todos BOM DÍA DA PATRIA GALEGA!

P.D.: No suelo publicar nada mío... pero, por ser o día da Patria, aquí dejo algo que encontré hace unos días, perdido entre moles de calcetines y carpetas con dedicatorias. Lo escribí en 4º de la ESO, con 15 años. Y va dedicado á miña terra.

Ás veces non teño palabras; outras veces xermolan sen semente
ás veces non teño fado; outras veces non o deixo que me leve
esvarando, logo do longo camiño esquecido
nas bágoas dalgún amor; amor non correspondido.
Observo a terra que piso, a miña terra Galiza
¡cantas penas me trouxeches, pero o que por ti daría!
Canto os prantos, canto os males, alegrías e tristuras,
canto na veira do mare por non esquecer as chuvias.
Non me faltes, non me faltes.
Nin amor nin razón nin terra nin aire.
Non me faltedes agora.
Eu quero vida, eu quero morte, eu queroo lonxe
ou preto de min, na Galiza: esnaquiza as miñas dores.